Eigenschap 1: Wees proactief, principes van persoonlijk inzicht

Stephen R. Covey benoemt in zijn boek ‘De 7 eigenschappen van effectief leiderschap’ een aantal eigenschappen waarmee je eigenaar wordt van je eigen doelen en daar effectief de leiding in neemt. Dit blog over de 1e eigenschap: wees proactief! Over principes van persoonlijk inzicht.

Heb jij al een beeld van de principes van waaruit je wilt leven en geven, wat je doelen zijn? Dit is de metaforische ladder tegen de muur. Je loopt omhoog. Maar staat jouw ladder tegen de juiste muur?

Ik help, dus ik besta

In mijn jonge jaren vond ik het heerlijk om mijn vader te helpen. Samen op zaterdag naar de markt: spullen uitladen, achter de marktkraam verkopen en weer inladen. Mijn vader had mijn hulp nodig, ik voelde me verantwoordelijk en gewaardeerd, en vooral gezien om mijn prestaties.

Terugkijkend, heb ik een conditionering ontwikkeld: Zodra er hulp van mij werd gevraagd ging ik hard werken, ik ging presteren. Ik hielp op de manier waarop de ander geholpen wilde worden. Het was een reactie op een stimulus. Ik werd gezien, dus ik besta.

Stephen Covey en Pavlov’s keuzevrijheid

Stephen Covey geeft aan dat er tussen stimulus en response (* de Pavlov reactie) jouw keuzevrijheid zit. Je kan primair reageren op wat je ziet, hoort of voelt, maar je kan ook kiezen welke reactie je geeft, of juist niet geeft.

Je kiest in vrijheid zodra je beseft dat je een vrije wil hebt, een geweten,  dat je je voorstellingsvermogen kan gebruiken en zodra je je zelfbewustzijn vergroot. Door deze 4 aspecten te ontwikkelen en te gebruiken bij het maken van keuzes, kies je bewust en neem je verantwoordelijkheid voor je reactie.

Je geweten is gestoeld op principes en paradigma´s . Met je voorstellingsvermogen denk je na over wat je wilt bereiken, je doel, en gaat daarmee aan de slag.

Je kan dit beperken tot je werk, dit is de reden dat mensen Covey vaak associëren met een managementboek. Wil je echter ook de perfecte ouder zijn, het modelkind, de liefhebbende partner of de beste vriend? Dan kan je daar ook ideeën en doelen voor ontwikkelen en daar actief aan werken. Je zelfbewustzijn vergroot je bijvoorbeeld door coaching, intervisie, feedback en zelfreflectie.

Van weten naar gevoelde keuze

Tijdens mijn haptonomie opleiding heb ik leren voelen, ik werd ‘wilsbekwaam’. Ik voelde mijn grenzen en leerde mijn verantwoordelijkheid nemen voor mijn keuzes. Een eyeopener voor mijzelf. Dit leren was, en is nog steeds, voor mij een ervaringsproces.

Ik heb geleerd ruimte te nemen tussen de vraag van een ander: ‘Kan je me helpen?’ (mijn stimulus) en mijn eerste impuls ‘natuurlijk doe ik dat voor je’ (mijn respons). In die ruimte leerde ik dat ik mag kiezen wat ik wilde en welke reactie ik geef aan de ander.

Zijn er situaties waarin je reactief bent?

Covey introduceert de cirkel van invloed en daarbuiten de cirkel van betrokkenheid.

In de cirkel van invloed, die zijn basis vindt in jouw principes, ben je invloedrijk en proactief. Vanuit deze cirkel ga je werken aan datgene wat je zelf wilt bereiken: wie wil je zijn, wat of hoe wil je iets toevoegen in het leven van anderen? Hoe helderder je basisprincipes zijn, hoe sneller je weet wat je wilt en kan doen. De centrale vraag van iemand die in zijn cirkel van invloed werkt: “wat kan IK doen om….”. en op de …. puntjes kan je jouw principes plaatsen.

Covey cirkel van invloed en betrokkenheid

Daarbuiten zit de cirkel van betrokkenheid: de ander, de buitenwereld…we hebben er geen invloed op. Reactieve mensen praten vaak over ‘de ander’: hij maakt me kwaad, ik moet van haar, ik kan er niets aan doen, ja maar, zo is het hier nu eenmaal… etc.  Veel mensen besteden tijd aan zaken waar ze geen invloed op hebben of hun invloed niet kunnen gebruiken. Roddelen vind ik hier een voorbeeld van, maar ook klagen en zeuren zonder het te willen oplossen.

Hoe praat jij? Hoe meer je werkt aan datgene waar je invloed op kunt hebben, hoe groter je invloed wordt. Dat wil jij toch ook?

Lang leve de financiële crisis

Vele ondernemers hebben de financiële crisis meegemaakt. Ik ook. Ik gaf de crisis ‘de schuld’ van de verminderde omzet en opdrachten. Echter, dankzij deze crisis ben ik opnieuw gaan nadenken wat ik met de rest van mijn werkende leven wilde.

Ik kwam erachter dat ik in de verkoop niet op mijn plek zat. Ik hielp het bedrijf en mijn collega’s, zij vonden zichzelf ongeschikt voor verkoop en hadden hulp hierbij nodig. Ik deed dit vak vanuit loyaliteit en prestatiegerichtheid. “Een carrièrepad bedacht met mijn hoofd”.

De crisis maakte eigenlijk inzichtelijk dat ik al een tijdje niet meer lekker in mijn vel zat. De oorzaak was niet de crisis, maar dat ik niet voldoende kon toevoegen in mijn leven, wat ik uit mijzelf wilde toevoegen. Maar wat wilde ik dan wel?

Hoe proactief ben jij?

In verkoop liep ik ook omhoog. Ik maakte carrière. Ik had alleen niet door dat mijn ladder tegen de verkeerde muur stond. Ik deed dit vak voor anderen, niet omdat ik voelde dat ik daardoor echt toevoegde. Ik merkte dat ik niet mijn doel in mijn leven aan het vervullen was, want deze klim was zwaar. Het was hard werken.

Het was best een zoekpad hoe mijn ladder stond en wat mijn doel is. Coachen werd mijn vak, ik wil me hier continue meer in verdiepen, uit mijzelf. Door de reacties van mijn klanten weet ik dat ik waarde toevoeg in het leven van mensen. En zo voelt dat ook voor mij. Dat ik ze versterk in hun autonomie, authenticiteit en in verbinding met hun omgeving. Grote woorden, besef ik me, maar wel werkend vanuit mijn basisprincipes. Ik kies ervoor niet in de help-reflex te schieten en mijn eigen principes en prioriteiten te volgen. Mijn ladder staat nu tegen de goede muur. Ik loop gewoon door omhoog, het is leuk en licht. Het voelt amper als werken.

Heb jij al een beeld van de principes van waaruit je wilt leven en geven, wat je doelen zijn? Dit is de metaforische ladder tegen de muur. Je loopt omhoog, omdat je je verantwoordelijk voelt.

Wat kan jij vandaag zelf in gang zetten, binnen jouw cirkel van invloed, wat een positief effect heeft op het bereiken van jouw doelen? Zowel zakelijk, sociaal, relationeel en in je gezin?

Loading...